Sistem nedir? (Davlumbaz + Aspirasyon Hattı)

Tipik bir endüstriyel mutfak egzoz sistemi şu bloklardan oluşur:

1. Davlumbaz (hood)

• Yağ buharı, duman, ısı ve kokuyu toplar.

• İçinde yağ filtreleri (çoğunlukla baffle), aydınlatma, damlalık/yağ toplama kanalı, bazen taze hava üfleme (supply plenum) bulunur.

2. Kanal/şaft hattı (ducting)

• Davlumbazdan fan veya çatı çıkışına kadar yağlı egzoz kanal hattı.

• Temizlik için revizyon kapakları, dönüşlerde erişim kapakları kritik.

3. Fan (egzoz fanı)

• Çatı tipi radyal fan / kanal içi fan vb.

• Yağlı hava için doğru fan seçimi ve titreşim/izolasyon önemlidir.

4. Baca/çıkış terminali

• Çatı şapkası, jet cap, dikey atış vb. (komşu bina, taze hava emişi ve koku şikâyeti risklerine göre)

5. Opsiyonel ekipman

• Koku/yağ arıtma: elektrostatik filtre, karbon filtre, UV/ozon (tasarım dikkat ister), scrubber

• Yangın güvenliği: otomatik söndürme (davlumbaz içi), yangın damperi (uygulama senaryoya göre), yangın dayanımlı kanal/şaft çözümleri

2) Türkiye’de dayanaklar: yönetmelik + standart yaklaşımı

Türkiye’de yangın güvenliği ve projelendirmede temel referanslardan biri Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliktir; yönetmelik, yeterli hüküm olmayan konularda TS (Türk Standartları) / EN (Avrupa Standartları) esas alınacağını da belirtir.

Endüstriyel mutfak davlumbaz/havalandırma tarafında pratikte en çok anılan çerçeve standart ailesi:

• TS EN 16282 (ticari/endüstriyel mutfak havalandırması – davlumbaz, kanal, tasarım, güvenlik vb. seriler) (standartların resmi temini TSE üzerinden olur).

• Uluslararası referans olarak dünyada sık kullanılan: NFPA 96 (özellikle yağlı kanal, temizlik, yangın güvenliği bakımı vb.).

Not: Belediyeler/itfaiye/proje kontrol süreçlerinde, proje müellifi ve yangın danışmanlığıyla BYKHY + ilgili TS/EN kombinasyonu üzerinden ilerlemek en sağlıklısıdır. Yönetmelik metni Resmî mevzuatta yayımlıdır.

3) İmalat detayları (sahada işinizi “sorunsuz” yapan kritik noktalar)

A) Davlumbaz imalatı (metal ve detay)

• Malzeme: En yaygını 304 paslanmaz (gıda işletmeleri, hijyen, korozyon). Ekonomik uygulamalarda galvaniz + iç yüzey paslanmaz gibi hibritler görülür (ama yağlı ortamda uzun ömür/hijyen düşünün).

• Et kalınlığı: Piyasada sık görülen aralıklar 0.8–1.2 mm (davlumbaz gövdesi), taşıyıcı şase daha kalın olabilir.

• Kaynak/işçilik: Yağ sızdırmazlığı için dikişler ve birleşimler düzgün olmalı, keskin köşeler kir tutar.

• Filtre: Baffle filtre + yağ toplama kanalı/yağ tahliyesi (kolay sökülüp yıkanabilir tasarım).

• Aydınlatma: IP korumalı, yağ-buhar ortamına uygun armatür.

• Gürültü & titreşim: Davlumbaz askı/taşıyıcı detayları rezonansı azaltacak şekilde yapılmalı.

B) Kanal (aspirasyon hattı) imalatı

Yağlı egzoz kanalı, “klasik havalandırma kanalı” gibi düşünülmemeli:

• Kesit/kaçak sınıfı ve mukavemet: Kanal standardı yaklaşımında EN 1507 (dikdörtgen) / EN 12237 (dairesel) gibi mukavemet-sızıntı mantığı kullanılır; uygulamada doğru sızdırmazlık ve sağlam askılama şart.

• Birleşimler: Flanşlı sistemler, contalama, sızdırmaz perçin/vida düzeni.

• Erişim (revizyon) kapakları:

  • Fan önü/arkası

  • Her ana dönüşte

  • Belirli metraj aralıklarında (temizlik ekibi için)

• Kondens/yağ drenajı: Uygun eğim, yağın birikip yangın riskini artırmaması.

• Isı ve yangın etkisi: Kanalın geçtiği şaft/asma tavan bölgelerinde yangın güvenliği yaklaşımı proje bazında ele alınmalı (itfaiye talepleri değişebilir). BYKHY çerçevesi burada belirleyicidir.

C) Fan seçimi (özet yöntem)